ยาคุมฉุกเฉิน กินแล้วอันตรายไหม พร้อมวิธีกิน

0
8 views
ยาคุมฉุกเฉิน
ยาคุมฉุกเฉิน

ยาคุมฉุกเฉิน

เรื่องของเพศสัมพันธ์เป็นประเด็นหนึ่งที่เกิดขึ้นได้ในทุกเพศทุกวัย แม้แต่ผู้ใหญ่ก็ยังมีปัญหาคาใจเรื่องการคุมกำเนิดอยู่ไม่น้อย และตัวเลือกหนึ่งที่คนนิยมเลือกใช้ก็คือยาคุมกำเนิด โดยเฉพาะ ยาคุมฉุกเฉิน ด้วยความซื้อง่ายใช้คล่องและราคาถูก แต่ยาประเภทฉุกเฉินนั้นไม่ได้เหมาะกับทุกสถานการณ์เสมอไป แถมยังมีผลข้างเคียงบางอย่างพ่วงมาด้วย ทางที่ดีเราจึงควรเรียนรู้การใช้ยาคุมฉุกเฉินที่ถูกต้องและเลือกใช้เฉพาะที่จำเป็นดีกว่า

ข้อบ่งใช้ยาคุมฉุกเฉิน วิธีการกินยาคุมฉุกเฉิน
ข้อควรรู้เกี่ยวกับยาคุมฉุกเฉิน ผลข้างเคียงของยาคุมฉุกเฉิน
ยี่ห้อยาคุมฉุกเฉิน คำถามที่พบบ่อย

ยาคุมฉุกเฉิน คือยาคุมกำเนิดที่เป็นประเภทฮอร์โมนเช่นเดียวกับยาคุมแบบปกติ แต่จะมีความเข้มข้นของตัวฮอร์โมนที่มากกว่า เพื่อการลดโอกาสในการตั้งครรภ์จากการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกันด้วยวิธีอื่น การทำงานของยาคุมฉุกเฉินไม่ได้ขัดขวางการผสมของตัวสเปิร์ม แต่ทำหน้าที่ปรับสภาพของเยื่อบุมดลูกให้ไม่เหมาะสมต่อการฝังตัวของไข่ที่ผสมแล้วแทน

ซึ่งยาคุมฉุกเฉินนี้จะให้ผลลัพธ์ที่ดีได้ก็ต่อเมื่อทานอย่างถูกต้องตามข้อกำหนดเท่านั้น นั่นก็คือทานในช่วงเวลาที่ผ่านการมีเพศสัมพันธ์มาแล้วไม่เกินกี่ชั่วโมง แล้วต้องทางซ้ำอีกทีตอนผ่านไปอีกกี่ชั่วโมง รายละเอียดของจังหวะในการใช้ยาคุมฉุกเฉินจะมีระบุเอาไว้ในใบแทรกอย่างชัดเจน ทีนี้หากไม่ทานตามเวลาประสิทธิภาพของยาก็จะลดลง แต่ถึงแม้ทานตามเวลาพอดิบพอดี ก็ใช่ว่าจะสามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ เนื่องจากยังไม่มีการคุมกำเนิดรูปแบบไหนที่ให้ผลร้อยเปอร์เซ็นต์นั่นเอง

เมื่อยาคุมฉุกเฉินมีค่าฮอร์โมนที่สูงกว่ายาคุมปกติ ดังนั้นจึงไม่ควรใช้ยาประเภทนี้เป็นประจำหรือใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน เพราะจะเกิดผลเสียต่อร่างกายอย่างแน่นอน ถ้าต้องการคุมกำเนิดก็ให้เลือกใช้ยาคุมแบบธรรมดาจะดีกว่ามาก อาการแพ้ยาคุมต่างๆ ก็จะเกิดขึ้นน้อยหรือไม่เกิดเลย หรือจะเลือกใช้การคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่นก็ได้ เช่น สวมถุงยาง ฝังยาคุม ใส่ห่วงคุมกำเนิด เป็นต้น

ยาคุมฉุกเฉินแบบเม็ด

ข้อบ่งใช้ยาคุมฉุกเฉิน

ตามชื่อ “ยาคุมฉุกเฉิน” นั่นคือใช้เพื่อการคุมกำเนิดในยามฉุกเฉินเท่านั้น ซึ่งหากแบ่งออกมาก็จะเห็นว่ามีอยู่ไม่กี่กรณีเท่านั้นเอง ดังนี้

    • กรณีที่ไม่ได้ยินยอมพร้อมใจที่จะมีเพศสัมพันธ์ ถูกข่มขืนกระทำชำเรา หรือโดนล่อลวงไป
    • การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่พร้อมและไม่ได้เตรียมการป้องกันใดๆ เลย
    • การมีเพศสัมพันธ์แบบที่ป้องกันแล้ว เช่น ใช้ถุงยางอนามัย ทานยาคุมแบบปกติ ใส่ห่วงอนามัย เป็นต้น แต่วิธีเหล่านั้นเกิดข้อผิดพลาดขึ้น อย่างถุงยางรั่วหรือแตกระหว่างทำกิจกรรม ลืมทานยาคุมตามปกติ เหล่านี้ก็ต้องมาป้องกันด้วยการใช้ยาคุมฉุกเฉินชั่วคราว

ยาคุมฉุกเฉิน

วิธีการกินยาคุมฉุกเฉิน

ยาคุมฉุกเฉินโดยปกติจะมีทั้งหมด 2 เม็ดต่อหนึ่งแผงโดยที่แต่ละเม็ดจะมีช่วงเวลาที่ต้องทานชัดเจนทั้งยังมีข้อควรระวังเล็กๆน้อยๆเกี่ยวกับการทานยาคุมฉุกเฉินที่ควรรู้ดังนี้

    • การทานยาคุมฉุกเฉินเม็ดแรก ต้องทานให้เร็วที่สุดหลังการมีเพศสัมพันธ์ เพราะหากทิ้งช่วงไว้นานประสิทธิภาพของยาคุมก็จะลดลงเรื่อยๆ และต้องทานซ้ำเม็ดที่สองหลังจากทานเม็ดแรกไปแล้ว 12 ชั่วโมง ดังนั้นจึงต้องจำเวลาเอาไว้ด้วยว่าเราทานเม็ดแรกเมื่อไร จะได้ทานเม็ดต่อไปได้ตรงเวลา ทั้งนี้ทั้งนั้นการทานยาคุมฉุกเฉินเม็ดแรกต้องไม่ทิ้งเวลาหลังการมีเพศสัมพันธ์นานเกินกว่า 120 ชั่วโมง
    • แม้ว่ายาคุมฉุกเฉินจะต้องทานตามเวลาที่กำหนด คือทานเม็ดที่สองหลังจากทานเม็ดแรกไปแล้ว 12 ชั่วโมง แต่เชื่อว่าคนจำนวนไม่น้อยทำพลาดเรื่องนี้บ่อยเหมือนกัน เวลาไม่สะดวกบ้าง ลืมเวลาบ้าง ดังนั้นเพื่อความสะดวก เราสามารถทานพร้อมกันได้ทั้งสองเม็ด แต่วิธีนี้จะไม่ค่อยเหมาะกับคนที่ทานแรกๆ เพราะจะเกิดอาการแพ้ เช่น เวียนหัวหรืออาเจียนอย่างรุนแรงได้
    • อย่างที่บอกว่ายาคุมฉุกเฉินใช้เฉพาะกรณีฉุกเฉินเท่านั้น ในช่วง 1 เดือนจึงไม่ควรทานเกินกว่า 2 กล่อง เพราะจะทำให้มีปัญหาต่อรังไข่ในระยะยาวอย่างแน่นอน ถ้าจะทานบ่อยก็ต้องหันไปใช้ยาคุมแบบปกติแทน
    • เนื่องจากยาคุมกำเนิดเป็นฮอร์โมนที่ปรับสภาพบางอย่างของร่างกาย และยาคุมฉุกเฉินก็มีความเข้มข้นกว่ามาก ดังนั้นอาการแพ้จึงเกิดขึ้นได้ ระดับความรุนแรงก็จะแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล หากเกิดอาการแพ้ขึ้นก็ให้พักผ่อนให้มากเข้าไว้
  • ยาคุมฉุกเฉินต้องเก็บไว้ในอุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียล

กินยาคุมฉุกเฉินแล้วประจำเดือนจะมาเมื่อไร

สิ่งหนึ่งที่เป็นเรื่องกังวลใจหลังจากการใช้ยาคุมฉุกเฉินก็คือประจำเดือนเพราะเหตุผลของการใช้ยาคุมฉุกเฉินก็เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์และการมาของประจำเดือนจะเป็นเครื่องยืนยันว่าได้ผ่านเข้าสู่ความปลอดภัยเรียบร้อยแล้วแต่ทีนี้เมื่อร่างกายเรารับฮอร์โมนจากภายนอกเข้าไปร่างกายจะมีความเปลี่ยนแปลงบางอย่างที่ทำให้รอบประจำเดือนผิดปกติไปได้บางคนอาจจะมาตรงเวลาตามปกติในขณะที่บางคนก็อาจจะมีประจำเดือนช้าหรือเร็วกว่าปกติได้นอกจากนี้หลังจากทานยาไปแล้วประมาณ 1 สัปดาห์อาจจะมีเลือดออกแบบกระปริดกระปรอยได้ซึ่งก็เป็นเรื่องปกติไม่ต้องวิตกกังวลอะไรเพราะเมื่อไรที่เกิดความเครียดรอบของประจำเดือนก็จะยิ่งรวนเข้าไปใหญ่แต่ถ้าหากเลยรอบประจำเดือนไปมากกว่า 3 สัปดาห์แล้วก็ควรหาซื้อชุดตรวจการตั้งครรภ์มาใช้หรือเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจผลให้แน่ใจ

ข้อควรรู้เกี่ยวกับยาคุมฉุกเฉิน

ยาคุมฉุกเฉิน เป็นยาตัวหนึ่งที่หากใช้ไม่ถูกต้องก็จะเป็นอันตรายได้เหมือนกัน ข้อควรรู้เหล่านี้จะช่วยให้การใช้ยาคุมฉุกเฉินเป็นประโยชน์มากยิ่งขึ้น

    • การใช้ยาคุมฉุกเฉินเป็นครั้งแรก แนะนำให้ปรึกษากับเภสัชกรอย่างละเอียดก่อนเลือกซื้อ เขาจะได้แนะนำยี่ห้อที่เหมาะสมกับเราให้ ช่วยลดอาการแพ้ต่างๆ ลงได้มากทีเดียว
    • ประสิทธิภาพของยาคุมฉุกเฉินจะเต็มร้อยก็ต่อเมื่อทานให้รวดเร็วที่สุดหลังการมีเพศสัมพันธ์ เมื่อทิ้งเวลาไว้นานประสิทธิภาพก็จะลดลงเรื่อยๆ
    • เราสามารถทานยาทีละเม็ดห่างกัน 12 ชั่วโมง หรือทานทีเดียวพร้อมกันทั้งสองเม็ดเลยก็ได้ แต่โอกาสในการแพ้แบบทานสองเม็ดก็จะมีมากกว่า
    • ไม่ควรใช้ยาคุมฉุกเฉินเกินกว่าเดือนละ 2 ครั้ง หรือเกินกว่า 2 กล่อง
    • ยาคุมฉุกเฉินไม่มีผลต่อทารก ในกรณีที่ทานยาคุมโดยไม่รู้มาก่อนว่าตั้งครรภ์
    • ยาคุมฉุกเฉินไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้
    • ยาคุมฉุกเฉินไม่ได้ทำให้อ้วนมากขึ้นหรือผอมลงแต่อย่างใด
  • หากต้องการใช้ยาคุมเพื่อการคุมกำเนิดเป็นประจำ ให้เลือกใช้ยาคุมแบบแผงใหญ่แทนที่จะเป็นยาคุมฉุกเฉิน เพื่อป้องกันผลเสียต่อรังไข่ในระยะยาว
  • ยาคุมฉุกเฉินไม่ใช่ยาขับประจำเดือน ดังนั้นเมื่อประจำเดือนมาไม่ปกติ ไม่สามารถทานยาคุมเพื่อเร่งให้ประจำเดือนมาได้
  • การใช้ยาคุมฉุกเฉินเป็นประจำทำให้ในระยะยาวมีความเสี่ยงที่จะตั้งครรภ์ได้สูง คล้ายกับอาการดื้อยานั่นเอง แถมยังมีอาการแทรกซ้อนอื่นๆ เพิ่มเติมอีกด้วย

ผลข้างเคียงของยาคุมฉุกเฉิน

ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยมากก็คือคลื่นไส้อาเจียนปวดและเวียนหัวมีเลือดออกกระปิดกระปรอยรอบประจำเดือนคลาดเคลื่อนซึ่งทั้งหมดนี้เป็นอาการแบบที่ยังไม่รุนแรงมากนักสามารถพักผ่อนให้เพียงพอก็บรรเทาอาการลงได้และเมื่อผ่านช่วงเวลาไปร่างกายก็จะกลับเข้าสู่สภาพปกติได้เองแต่ก็ไม่ใช่ทุกคนที่จะมีอาการแพ้ยิ่งถ้าเลือก ยาคุมฉุกเฉิน ที่เหมาะกับตัวเองได้ก็ยิ่งดี

ยี่ห้อยาคุมฉุกเฉิน

ยาคุมฉุกเฉินในท้องตลาดมีหลากหลายยี่ห้อมากแต่ก็จะมียี่ห้อที่เราคุ้นเคยกันดีและได้รับความนิยมมากๆอยู่แค่ 2 ยี่ห้อคือโพสตินอร์กับมาดอนน่าซึ่งเป็นยาคุมฉุกเฉินที่มีส่วนประกอบเป็นฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเพียงอย่างเดียวมาดูกันดีกว่ายังมีความแตกต่างอะไรบ้างไหมในยาคุมฉุกเฉินสองตัวนี้

ยาคุมฉุกเฉิน-1

โพสตินอร์ : ยี่ห้อนี้หาซื้อได้ง่ายทั้งจากร้านขายยาและร้านสะดวกซื้อใน 1 แผงจะมี 2 เม็ดและมีเอกสารกำกับยา 1 แผ่นมีรายละเอียดการใช้งานชัดเจนมีส่วนประกอบหลักเป็นลีโวนอร์เจสเตรล (Levonorgestrel) ทำหน้าที่ชะลอหรือยับยั้งการเจริญของถุงไข่พูดให้ง่ายก็คือยับยั้งการตกไข่นั่นเองแต่ถ้าทานช่วงที่มีการตกไข่ไปแล้วก็จะไม่สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้

มาดอนน่า : ลักษณะภายในก็ไม่ต่างจากโพสตินอร์มากนักคือมียา 2 เม็ดกับเอกสารกำกับยา 1 แผ่นสารหลักเป็นลีโวนอร์เจสเตรล (Levonorgestrel) แต่คนละแหล่งผลิตกับยี่ห้อแรกดังนั้นกระบวนการป้องกันการตั้งครรภ์จึงคล้ายคลึงกัน

นอกจากนี้ก็ยังมียาคุมแบบฮอร์โมนรวมและยาที่ใช้ฮอร์โมนตัวอื่นๆอยู่อีกหากจะเดินไปเลือกเอาเองก็อาจจะสับสันได้ว่าต้องใช้อันไหนถึงจะดีก็ให้ปรึกษากับเภสัชกรให้ชัดเจนแจ้งถึงประวัติการแพ้ยาและอาการเล็กๆน้อยๆที่เป็นได้บ่อยเช่นปวดท้องหนักทุกครั้งที่เป็นประจำเดือนเป็นต้น

คำถามที่พบบ่อย

สำหรับคนที่เคยใช้ยาคุมฉุกเฉินมาแล้วก็น่าจะเห็นว่ามันใช้ง่ายมากๆ ไม่มีอะไรต้องกังวลเลย แต่อีกหลายคนก็ยังมีคำถามคาใจอีกมากมาย และนี่เป็นส่วนหนึ่งของคำถามเหล่านั้น

Q : กินยาคุมฉุกเฉินก่อนการมีเพศสัมพันธ์ได้หรือไม่

A : จริงๆ แล้วการกินยาคุมก่อนก็ไม่ได้มีปัญหาอะไร แต่ประสิทธิภาพก็จะด้อยลงไป ทางที่ดีก็ทานหลังจากมีเพศสัมพันธ์แล้วจะดีกว่า

Q : หากมีเพศสัมพันธ์มาแล้วหลายวัน จะทานยาคุมฉุกเฉินจะทันไหม

A : ยาคุมฉุกเฉินต้องทานหลังจากมีเพศสัมพันธ์ให้เร็วที่สุด การทิ้งเวลาให้ผ่านไปหลายวันแล้วค่อยทานจะลดประสิทธิภาพของยาคุมลงอย่างมาก ไปจนถึงไม่ได้ผลอะไรเลยก็มี แต่อย่างไรก็ตามก็ไม่ควรเกินกว่า 5 วัน

Q : กินยาคุมแล้วมีเลือดออก

A : อาการเลือดออกกระปริดประปรอยเป็นอาการข้างเคียงที่ปกติในการทานยาคุม จึงไม่ต้องกังวล

Q : ยาคุมฉุกเฉิน ใช้แล้วอันตรายมากจริงไหม

A : ยาคุมฉุกเฉิน หากใช้ให้ถูกต้องก็จะไม่เป็นอันตรายใดๆ แต่ก็ต้องเว้นไว้สักหน่อยสำหรับคนที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคเกี่ยวกับเส้นเลือด ลมชัก เป็นต้น

Q : ยาคุมฉุกเฉิน ช่วยให้ไม่ท้องและไม่ติดโรคด้วยใช่ไหม

A : ยาคุมฉุกเฉิน ไม่ได้ช่วยป้องกันอะไรเลย เพียงแค่ช่วยลดโอกาสในการตั้งครรภ์ให้น้อยลงเท่านั้น และก็ไม่ได้ป้องกันการติดโรคทางเพศสัมพันธ์ด้วย หากต้องการป้องกันอย่างครอบคลุมควรจะเลือกใช้เป็นถุงยางอนามัยแทน

เรียบเรียงบทความโดย ( Health De )

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here